Tổng quan khái quát toàn bộ cơn bão

Hành trình, cường độ đỉnh, xếp hạng trong năm & các đặc điểm bất thường — tổng hợp tự động từ chuỗi quan trắc JMA và các dũ liệu quốc tế khác

Khái quát

Hồ sơ khái quát cơn bão

IRVING · 1995

Số hiệu 199506 · Nguồn quan trắc: JMA (Cơ quan Khí tượng Nhật Bản)

Bão

Ghi nhận cuối: 11397 ngày trước (13:00 20/08/1995)

83 km/hGió đỉnh (~45 kt)Sức gió mạnh nhất bão đạt được trong cả vòng đời — càng cao thì bão càng dữ dội.

990 hPaÁp suất thấp nhấtÁp suất tại tâm bão; con số càng thấp thì bão càng mạnh.

890 kmQuãng đườngTổng chiều dài đường đi mà tâm bão đã vạch ra từ đầu đến cuối.

3 ngày 6 giờThời gian hoạt độngKhoảng thời gian từ lúc bão hình thành đến khi tan hẳn.

#17/23Mạnh nhất năm 1995Thứ hạng sức gió của bão so với mọi cơn bão trong cùng mùa.

Theo dõi đầu tiên Thành bão Đạt đỉnh Ghi nhận cuối Địa danh lấy từ BigDataCloud

Ghi nhận theo dõi đầu tiên

Biển Đông

07:00 17/08/1995

15.50°N, 112.90°E

Vùng áp thấp 1008 hPa

Chính thức mạnh lên thành bão

Biển Đông

01:00 18/08/1995

17.10°N, 112.20°E

Bão 65 km/h 1000 hPa

Đạt cường độ đỉnh

Biển Đông

19:00 18/08/1995

18.90°N, 112.20°E

Bão 83 km/h 990 hPa

Ghi nhận cuối cùng

Biển Đông

13:00 20/08/1995

22.00°N, 108.90°E

Vùng áp thấp 1004 hPa

Tương tác đất liền — phân tích đổ bộ

3Số lần đổ bộ

8.6 giờThời gian trên đất

~65 km/hGió mạnh nhất khi vào bờ (nội suy)

Trên đấtVị trí ghi nhận cuối

Chỉ tính là đổ bộ khi tâm bão nằm trên đất liền từ 5 phút trở lên; các lần chỉ quét qua đất dưới 5 phút được xem là không đáng kể và không đưa vào thống kê.

1Lần đổ bộ 1

Khi vào bờ

Biển Đông

00:32 20/08/1995

~65 km/h (~35 kt) · 1000 hPa

Bão · 20.77, 110.33

1 giờ 3 phút

Khi trở ra biển

Biển Đông

01:36 20/08/1995

~59 km/h (~32 kt) · 1000 hPa

Áp thấp nhiệt đới · 20.85, 110.22

Gió mạnh nhất khi trên đất: ~65 km/h (~35 kt) Suy yếu khi qua đất: −6 km/h

Mô phỏng lần đổ bộ #1 — hình đất liền dựng gần giống thực tế quanh khu vực đổ bộ (từ dữ liệu đường bờ biển), không phải ảnh vệ tinh thực.

2Lần đổ bộ 2

Khi vào bờ

Biển Đông

02:12 20/08/1995

~52 km/h (~28 kt) · 1000 hPa

Áp thấp nhiệt đới · 20.9, 110.14

3 giờ

Khi trở ra biển

Biển Đông

05:12 20/08/1995

~20 km/h (~11 kt) · 1001 hPa

Vùng áp thấp · 21.15, 109.74

Gió mạnh nhất khi trên đất: ~52 km/h (~28 kt) Suy yếu khi qua đất: −32 km/h

Mô phỏng lần đổ bộ #2 — hình đất liền dựng gần giống thực tế quanh khu vực đổ bộ (từ dữ liệu đường bờ biển), không phải ảnh vệ tinh thực.

3Lần đổ bộ 3 · kết thúc trên đất liền

Khi vào bờ

Biển Đông

08:30 20/08/1995

KXĐ · 1003 hPa

Vùng áp thấp · 21.48, 109.35

4 giờ 30 phút

Kết thúc

Suy yếu & tan trên đất liền

Tâm bão không trở lại biển sau khi đổ bộ.

Gió mạnh nhất khi trên đất: KXĐ Không có dữ liệu để xác định biến thiên sức gió khi qua đất.

Mô phỏng lần đổ bộ #3 — hình đất liền dựng gần giống thực tế quanh khu vực đổ bộ (từ dữ liệu đường bờ biển), không phải ảnh vệ tinh thực.

Lưu ý quan trọng về sức gió: Mọi trị số sức gió ở phần này (ký hiệu dấu ~) đều là giá trị NỘI SUY giữa các điểm track — được ước lượng tại điểm bão vào/ra bờ nằm GIỮA hai bản tin quan trắc, KHÔNG phải số đo thực tế tại thời điểm đó. Khi bản tin gốc không có dữ liệu gió, hệ thống ghi KXĐ (không xác định) thay vì 0 km/h. Vị trí đổ bộ được xác định bằng cách nội suy đường đi tâm bão (~5 km/điểm) rồi đối chiếu dữ liệu đường bờ biển; địa danh điểm vào/ra lấy từ OpenStreetMap. Cường độ là của TÂM bão, hoàn lưu & mưa có thể ảnh hưởng đất liền sớm hơn.

Mức độ mạnh trong năm

#17 trên tổng 23 cơn bão mùa 1995
(xếp theo gió mạnh nhất)

Tăng cường nhanh (RI)

45kt/24h

Có tăng cường nhanh (RI): sức gió tăng 45 kt trong ≤24 giờ (ngưỡng RI ≥ 30 kt). 13:00 17/08/1995 → 13:00 18/08/1995

Mức sụt áp tối đa

4hPa/6h

8hPa/12h

14hPa/24h

18hPa/48h

Sụt áp nhanh Giảm 14 hPa/24h — bão tăng cấp rõ rệt.

Sụt áp càng lớn trong thời gian ngắn cho thấy bão tăng cấp càng dữ dội. Mốc ~24 hPa/24h là ngưỡng "bom khí tượng" (bão bùng nổ cường độ).

Đặc điểm & bất thường trong di chuyển

Di chuyển tương đối ổn định, không có bất thường quỹ đạo đáng kể.

11.4Tốc độ TB (km/h)

16.7Tốc độ tối đa (km/h)

1.06×Độ uốn khúc

Kết cấu gió & năng lượng

Bán kính gió mạnh: 100 (nm) / 190 (km)

Đường kính vùng bão: —

ACE: 1.9436 ×10⁴ kt²

PDI: 0.9173 ×10⁶ kt³

Tuỳ chỉnh hệ số quy đổi gió 10′ → 1′ (ACE & PDI)

ACE & PDI được tính từ gió 1 phút, quy đổi từ gió 10 phút (JMA) qua một hệ số. Mặc định là 1.14 (WMO). Bạn có thể đặt lại hệ số trong khoảng 1.05–1.30, và/hoặc thêm các khoảng cấp gió Beaufort dùng hệ số riêng. Cài đặt được lưu trong trình duyệt và áp dụng cho mọi cơn bão cho tới khi bạn thay đổi hoặc đưa về mặc định.

Hệ số mặc định

Sức mạnh & năng lượng tích luỹ (ACE / PDI)

Mức năng lượng: Thấp

Cơn bão đã tích luỹ 1.9436 ×10⁴ kt² năng lượng (ACE) — năng lượng tích luỹ khiêm tốn — bão yếu hoặc tồn tại ngắn.

Xếp thứ 19/23 về năng lượng trong mùa bão 1995.
Chiếm 1.1% tổng năng lượng của cả 23 cơn bão trong mùa.
Mạnh gấp 0.3 lần ACE trung bình mỗi cơn bão trong mùa (~7.45 ×10⁴ kt²).

PDI · Chỉ số phá hoại0.9173×10⁶ kt³

PDI đo tổng "sức tàn phá" tích luỹ theo lập phương của sức gió — càng cao thì tiềm năng gây thiệt hại của bão càng lớn.

ACE & PDI tính từ gió 1 phút (quy đổi từ gió 10 phút JMA ×1.14) tại các bản tin 00/06/12/18 UTC. Thứ hạng năng lượng được tính lại trực tiếp cho toàn bộ các cơn bão cùng mùa.

Nhiệt độ bề mặt biển (SST) dọc đường đi tâm bão

28.4°C Thuận lợi cao

Đánh giá nền nhiệt: Biển ấm (28–29°C), trên ngưỡng 26.5°C khá nhiều — cung cấp đủ năng lượng để bão mạnh lên.

28.4°CSST trung bình

29.8°CCao nhất

25.1°CThấp nhất

28.4°CTại điểm đạt đỉnh

92%Điểm ≥ 26.5°C

SST & sức gió tại từng mốc dọc đường đi tâm bão SST (°C) Ngưỡng 26,5°C Sức gió (km/h)

Chạm/bấm (hoặc rê chuột) vào từng cột để xem chi tiết SST & sức gió tại thời điểm đó. Cột xám = tâm bão trên đất liền / không có dữ liệu SST.

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	SST	So với 26.5°C	Sức gió
07:00 17/08/1995	15.50°N, 112.90°E	29.8°C	+3.3°C	KXĐ
13:00 17/08/1995	16.00°N, 112.60°E	29.5°C	+3.0°C	KXĐ
19:00 17/08/1995	16.50°N, 112.30°E	29.3°C	+2.8°C	KXĐ
01:00 18/08/1995	17.10°N, 112.20°E	28.7°C	+2.2°C	65 km/h
07:00 18/08/1995	17.90°N, 112.10°E	28.6°C	+2.1°C	74 km/h
13:00 18/08/1995	18.50°N, 112.10°E	28.2°C	+1.7°C	83 km/h
19:00 18/08/1995	18.90°N, 112.20°E	28.4°C	+1.9°C	83 km/h
01:00 19/08/1995	19.20°N, 112.00°E	28.5°C	+2.0°C	83 km/h
07:00 19/08/1995	19.50°N, 111.70°E	28.7°C	+2.2°C	83 km/h
13:00 19/08/1995	19.80°N, 111.20°E	28.0°C	+1.5°C	74 km/h
19:00 19/08/1995	20.40°N, 110.70°E	25.1°C	-1.4°C	65 km/h
01:00 20/08/1995	20.80°N, 110.30°E	Trên đất liền	—	65 km/h
07:00 20/08/1995	21.30°N, 109.50°E	28.0°C	+1.5°C	KXĐ
13:00 20/08/1995	22.00°N, 108.90°E	Trên đất liền	—	KXĐ

Dọc hành trình, nhiệt độ bề mặt biển dao động 25.1–29.8°C (trung bình 28.4°C); 92% số điểm lấy mẫu nằm trên ngưỡng phát triển bão 26.5°C. Tại thời điểm đạt cường độ đỉnh, tâm bão nằm trên vùng biển ấm 28.4°C — hoàn toàn phù hợp và đủ năng lượng để bão đạt được phân loại Bão. Việc bão tăng cường nhanh trùng khớp với dải biển rất ấm (đỉnh SST tại 29.8°C) — nền nhiệt cao là một trong những yếu tố hỗ trợ pha tăng cường nhanh. Về cuối vòng đời, bão di chuyển sang vùng biển mát hơn (28.0°C so với 29.8°C lúc đầu) — nền nhiệt giảm dần là yếu tố góp phần khiến bão suy yếu.

Nguồn dữ liệu SST: NOAA OISST v2.1 (0.25°, dữ liệu ngày) · NOAA CoastWatch ERDDAP. Ngưỡng 26.5°C là điều kiện nhiệt tối thiểu để bão nhiệt đới hình thành và duy trì.

Độ sâu đáy biển & cao độ địa hình dọc đường đi tâm bão & ảnh hưởng tới cường độ

223 m Thuận lợi

Đánh giá kho nhiệt đại dương: Biển sâu (≥ 200 m) — lớp nước ấm dày, vệt nước lạnh dưới tâm bão yếu, thuận lợi cho việc tiếp nhiệt ẩm liên tục.

676 mĐộ sâu trung bình

2,625 mSâu nhất

1 mNông nhất

223 mTại điểm đạt đỉnh

50%Điểm ≥ 200 m

Đường phía trên là sức gió của bão; khối bên dưới là mặt cắt đáy biển; phần đất nâu nhô lên trên mặt biển là địa hình khi bão đã vào bờ. Chạm/bấm vào từng điểm để xem độ sâu (hoặc cao độ) & sức gió tại đó.

Đáy biển (tô theo độ sâu) Sức gió tâm bão Ranh giới biển sâu 200 m Nước nông ven bờ Địa hình đất liền (nhô trên mặt biển)

46 km/hGió TB khi ở biển sâu (≥ 200 m)

65 km/hGió TB khi ở nước nông (< 200 m)

▲ 28 mCao độ địa hình TB khi tâm bão trên đất liền (6 điểm)

▲ 53 mĐịa hình cao nhất tâm bão đi qua sau khi vào bờ

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	Độ sâu / Cao độ	Phân loại	Sức gió
07:00 17/08/1995	15.50°N, 112.90°E	2,625 m	Biển sâu	KXĐ
13:00 17/08/1995	16.00°N, 112.60°E	874 m	Biển sâu vừa	KXĐ
19:00 17/08/1995	16.50°N, 112.30°E	841 m	Biển sâu vừa	KXĐ
01:00 18/08/1995	17.10°N, 112.20°E	1,062 m	Biển sâu	65 km/h
07:00 18/08/1995	17.90°N, 112.10°E	2,289 m	Biển sâu	74 km/h
13:00 18/08/1995	18.50°N, 112.10°E	513 m	Biển sâu vừa	83 km/h
19:00 18/08/1995	18.90°N, 112.20°E	223 m	Biển sâu vừa	83 km/h
01:00 19/08/1995	19.20°N, 112.00°E	134 m	Thềm lục địa	83 km/h
07:00 19/08/1995	19.50°N, 111.70°E	88 m	Thềm lục địa	83 km/h
13:00 19/08/1995	19.80°N, 111.20°E	58 m	Thềm lục địa	74 km/h
19:00 19/08/1995	20.40°N, 110.70°E	38 m	Biển nông	65 km/h
01:00 20/08/1995	20.80°N, 110.30°E	▲ 11 m	Đồng bằng ven biển	65 km/h
07:00 20/08/1995	21.30°N, 109.50°E	19 m	Rất nông ven bờ	KXĐ
13:00 20/08/1995	22.00°N, 108.90°E	▲ 53 m	Đồng bằng cao	KXĐ

Dọc hành trình, độ sâu đáy biển nơi tâm bão đi qua dao động 1–2,625 m (trung bình ~676 m); 50% số điểm lấy mẫu nằm trên vùng biển sâu ≥ 200 m. Độ sâu là chỉ dấu gián tiếp cho bề dày lớp nước ấm (nhiệt lượng đại dương khả dụng): biển càng sâu, nước lạnh tầng dưới càng khó bị khuấy lên làm mát mặt biển, nên bão càng được tiếp nhiệt bền bỉ. Khi đạt đỉnh, độ sâu dưới tâm bão ~223 m (biển sâu) — lớp nước ấm đủ dày để nuôi cường độ đỉnh đã ghi nhận. Thú vị là ở cơn bão này, sức gió khi qua vùng nước nông (~65 km/h) lại nhỉnh hơn vùng sâu (~46 km/h) — cho thấy giai đoạn nước nông trùng với lúc bão đã mạnh sẵn, và các yếu tố khác (nền nhiệt, đứt gió) đang chi phối nhiều hơn độ sâu. Về cuối vòng đời, tâm bão đi vào vùng biển nông dần (từ ~2,625 m xuống ~19 m) khi tiến gần bờ — độ sâu giảm khiến khuấy trộn dễ đưa nước lạnh lên mặt, cộng ma sát đáy, góp phần làm bão suy yếu. Khi tâm bão đã đi vào bờ (6 điểm mẫu trên đất liền), phần này hiển thị CAO ĐỘ ĐỊA HÌNH thay cho độ sâu biển — địa hình cao trung bình ~28 m, nơi cao nhất ~53 m so với mực nước biển. Trên đất, bão mất hẳn nguồn cấp nhiệt ẩm từ đại dương và chịu thêm ma sát địa hình, nên suy yếu nhanh; địa hình càng cao (đồi núi) thì quá trình phá vỡ hoàn lưu càng mạnh.

Nguồn dữ liệu độ sâu & cao độ: GEBCO 2020 (lưới ~450 m) · Open Topo Data (GEBCO 2020 bao gồm cả địa hình đất liền). Giá trị âm = độ sâu đáy biển, dương = cao độ địa hình so với mực nước biển. Ngưỡng 200 m ≈ mép thềm lục địa — ranh giới giữa biển sâu (tiếp nhiệt tốt) và biển nông (dễ bị làm lạnh).

Nhiệt lượng đại dương (OHC) dọc đường đi tâm bão

25.7 kJ/cm² Hạn chế

Đánh giá kho nhiệt đại dương: Lớp nước ấm mỏng, OHC thấp (10–30 kJ/cm²) (lớp 26°C dày ~37 m) — mặt biển dễ bị làm mát khi bão khuấy trộn, khó tăng cường mạnh.

39.6OHC trung bình (kJ/cm²)

62.3Cao nhất

25.3Thấp nhất

25.7Tại điểm đạt đỉnh

30%Điểm ≥ 50 kJ/cm²

45 mĐộ dày lớp ấm 26°C trung bình (D26)

66 mD26 dày nhất

Diễn biến nhiệt lượng đại dương dọc hành trình OHC (kJ/cm²) Ngưỡng RI ~50 Sức gió (km/h)

≥90 60–90 50–60 (RI) 30–50 10–30 <10

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	OHC	Lớp 26°C (D26)	Sức gió
07:00 17/08/1995	15.50°N, 112.90°E	62.3 kJ/cm²	66 m	KXĐ
13:00 17/08/1995	16.00°N, 112.60°E	59.5 kJ/cm²	55 m	KXĐ
19:00 17/08/1995	16.50°N, 112.30°E	58.4 kJ/cm²	54 m	KXĐ
01:00 18/08/1995	17.10°N, 112.20°E	47.7 kJ/cm²	49 m	65 km/h
07:00 18/08/1995	17.90°N, 112.10°E	31.7 kJ/cm²	39 m	74 km/h
13:00 18/08/1995	18.50°N, 112.10°E	26.6 kJ/cm²	36 m	83 km/h
19:00 18/08/1995	18.90°N, 112.20°E	25.7 kJ/cm²	37 m	83 km/h
01:00 19/08/1995	19.20°N, 112.00°E	25.3 kJ/cm²	37 m	83 km/h
07:00 19/08/1995	19.50°N, 111.70°E	29.4 kJ/cm²	39 m	83 km/h
13:00 19/08/1995	19.80°N, 111.20°E	29.1 kJ/cm²	39 m	74 km/h
19:00 19/08/1995	20.40°N, 110.70°E	—	—	65 km/h
01:00 20/08/1995	20.80°N, 110.30°E	—	—	65 km/h
07:00 20/08/1995	21.30°N, 109.50°E	—	—	KXĐ
13:00 20/08/1995	22.00°N, 108.90°E	—	—	KXĐ

Dọc hành trình, nhiệt lượng đại dương (OHC, tương đối ngưỡng 26°C) dao động 25.3–62.3 kJ/cm² (trung bình 39.6 kJ/cm², độ sâu đẳng nhiệt 26°C trung bình ~45 m); 30% số điểm vượt ngưỡng thuận lợi tăng cường nhanh ~50 kJ/cm². OHC là thước đo TRỰC TIẾP hơn cả SST và độ sâu đáy biển: nó đo lượng nhiệt tích trong toàn bộ lớp nước ấm tới độ sâu đẳng nhiệt 26°C. Khi bão khuấy trộn làm nước lạnh tầng dưới trồi lên, OHC cao (lớp ấm dày) giúp mặt biển ít bị làm mát, nên bão được tiếp nhiệt bền bỉ. Đáng chú ý, khi đạt đỉnh OHC chỉ ~25.7 kJ/cm² (lớp 26°C mỏng ~37 m) — dưới ngưỡng RI ~50 kJ/cm²; cường độ đỉnh nhiều khả năng nhờ khí quyển thuận lợi hơn là kho nhiệt đại dương, và bão dễ suy yếu sau đó. Pha tăng cường nhanh trùng với dải biển giàu nhiệt (OHC đỉnh tới 62.3 kJ/cm²) — kho nhiệt đại dương dày là điều kiện đại dương cốt lõi hỗ trợ RI. Có điểm mặt biển rất ấm (SST ~28.5°C) nhưng OHC lại thấp (~26.6 kJ/cm²) — hiện tượng "ấm giả": lớp ấm mỏng, dễ bị khuấy trộn làm mát dù bề mặt nóng, nên SST một mình dễ gây đánh giá quá lạc quan. Kho nhiệt ở pha mạnh lên (~44.6 kJ/cm²) cao hơn rõ rệt pha suy yếu (~27.4 kJ/cm²) — nhất quán với việc bão suy yếu khi rời vùng biển giàu nhiệt.

Nguồn dữ liệu OHC: NOAA GODAS Ocean Reanalysis (thế nhiệt pottmp, 40 mực sâu) · NOAA PSL THREDDS (NCSS). Ngưỡng ~50 kJ/cm² (lớp 26°C dày ≥ 60 m) là mức kho nhiệt thuận lợi cho bão tăng cường nhanh.

Độ ẩm đất (Soil Moisture) & hiệu ứng đại dương nâu khi bão ở trên đất liền

0.30 m³/m³ Ẩm vừa tại điểm đạt đỉnh trên đất

Tiềm năng đại dương nâu: Đất ẩm vừa (0,20–0,30 m³/m³) — có thể làm chậm quá trình suy yếu trên đất liền nhưng khó giữ cường độ như trên biển.

0.35Độ ẩm đất TB (m³/m³)

0.40Cao nhất

0.30Thấp nhất

0.30Tại điểm đạt đỉnh

50%Điểm đất rất ẩm ≥ 0,30

Hiệu ứng đại dương nâu (Brown Ocean Effect) là hiện tượng bão nhiệt đới duy trì hoặc mạnh thêm sau khi đổ bộ thay vì suy yếu như thường lệ. Thông thường vào bờ bão mất nguồn nhiệt-ẩm từ biển; nhưng nếu nền đất đủ ẩm ướt (m³/m³ cao — vừa mưa lớn, đầm lầy, đồng bằng ngập nước), bề mặt đất bốc hơi mạnh gần như mặt biển, cấp dòng nhiệt tiềm ẩn nuôi đối lưu và giữ cho hoàn lưu bão sống lâu hơn. Vì thế độ ẩm đất là yếu tố then chốt bổ sung cho SST/OHC (chỉ có trên biển) để đánh giá đầy đủ số phận của bão khi đã vào đất liền.

Độ ẩm đất & sức gió tại từng mốc bão trên đất liền Độ ẩm đất (m³/m³) Ngưỡng 0,30 Sức gió (km/h)

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	Độ ẩm đất	Nhiệt độ đất	Sức gió
01:00 20/08/1995	20.80°N, 110.30°E	0.30 m³/m³ (Ẩm)	28.6°C	65 km/h
13:00 20/08/1995	22.00°N, 108.90°E	0.40 m³/m³ (Đất bão hòa nước)	25.9°C	KXĐ

Độ ẩm đất tầng mặt (0–7 cm) tại các điểm tâm bão nằm trên đất liền dao động 0.30–0.40 m³/m³ (trung bình ~0.35 m³/m³); 50% số điểm đạt mức đất rất ẩm (≥ 0,30 m³/m³). Hiệu ứng "đại dương nâu" xảy ra khi đất đủ ẩm để bốc hơi mạnh như mặt biển, cấp dòng nhiệt-ẩm tiềm ẩn nuôi đối lưu — nhờ đó một số cơn bão vẫn duy trì hoặc mạnh thêm sau khi đổ bộ thay vì suy yếu ngay. Tại/gần thời điểm bão đạt cường độ đỉnh khi ở trên đất liền, độ ẩm đất ~0.30 m³/m³ (Ẩm vừa). Bão suy yếu dần trên đất liền (từ ~65 xuống ~0 km/h) — nền đất không đủ ẩm để bù nguồn nhiệt-ẩm đã mất khi rời biển. Nhiệt độ đất tầng mặt trung bình ~27.3°C — đất càng ấm thì bốc hơi càng thuận lợi cho hiệu ứng này.

Nguồn dữ liệu độ ẩm đất: Open-Meteo ERA5-Land (~9 km) — độ ẩm & nhiệt độ đất 0–7 cm. Chỉ tính tại các điểm tâm bão nằm trên đất liền. Ngưỡng đất rất ẩm ~0,30 m³/m³ là mức thuận lợi cho hiệu ứng đại dương nâu.

Môi trường khí quyển: độ ẩm tầng trung & độ đứt gió thẳng đứng

Độ ẩm tầng trung (500–700 hPa)

64% Thuận lợi tại điểm bão đạt đỉnh

Độ ẩm tầng trung dồi dào (≥ 60%) — điều kiện tốt để duy trì mây dông quanh tâm bão.

65%Trung bình 54–74%Dao động 79%Điểm ≥ 60%

Độ đứt gió thẳng đứng (200–850 hPa)

7.4m/s · Thuận lợi tại điểm bão đạt đỉnh

Đứt gió thấp (~10–15 hải lý/giờ) — cấu trúc lõi bão được bảo toàn tốt.

6.5TB (m/s) 3.4–10.9Dao động 86%Điểm < 20kt

Độ ẩm tầng trung (%) Độ đứt gió (m/s) Ngưỡng thuận lợi

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	Độ ẩm tầng trung	Độ đứt gió	Sức gió
07:00 17/08/1995	15.50°N, 112.90°E	60%	5.1 m/s	KXĐ
13:00 17/08/1995	16.00°N, 112.60°E	59%	3.8 m/s	KXĐ
19:00 17/08/1995	16.50°N, 112.30°E	60%	10.9 m/s	KXĐ
01:00 18/08/1995	17.10°N, 112.20°E	54%	8.0 m/s	65 km/h
07:00 18/08/1995	17.90°N, 112.10°E	62%	8.3 m/s	74 km/h
13:00 18/08/1995	18.50°N, 112.10°E	55%	3.4 m/s	83 km/h
19:00 18/08/1995	18.90°N, 112.20°E	64%	7.4 m/s	83 km/h
01:00 19/08/1995	19.20°N, 112.00°E	67%	4.7 m/s	83 km/h
07:00 19/08/1995	19.50°N, 111.70°E	65%	5.3 m/s	83 km/h
13:00 19/08/1995	19.80°N, 111.20°E	74%	3.9 m/s	74 km/h
19:00 19/08/1995	20.40°N, 110.70°E	70%	5.0 m/s	65 km/h
01:00 20/08/1995	20.80°N, 110.30°E	73%	7.1 m/s	65 km/h
07:00 20/08/1995	21.30°N, 109.50°E	71%	6.7 m/s	KXĐ
13:00 20/08/1995	22.00°N, 108.90°E	72%	10.8 m/s	KXĐ

Độ ẩm tầng trung khí quyển (trung bình 500–700 hPa) dao động 54–74% (trung bình 65%); 79% số điểm đạt mức ẩm thuận lợi (≥ 60%). Độ đứt gió thẳng đứng (200–850 hPa) dao động 3.4–10.9 m/s (trung bình 6.5 m/s ≈ 13 hải lý/giờ). Tại thời điểm bão đạt đỉnh, môi trường rất thuận lợi: tầng giữa đủ ẩm (64%) và đứt gió thấp (7.4 m/s) — cả hai yếu tố cùng hỗ trợ bão đạt cường độ cực đại. Pha tăng cường nhanh diễn ra trùng với cửa sổ môi trường thuận lợi (đứt gió xuống thấp và tầng giữa ẩm) — phù hợp với lý thuyết về tăng cường nhanh.

Nguồn dữ liệu: NOAA PSL · NCEP/NCAR Reanalysis 1 (2.5°, 4 obs synoptic/ngày) — RH tầng trung 500–700 hPa & đứt gió 200–850 hPa. Độ ẩm tầng trung ≥ 60% và độ đứt gió < 20 hải lý/giờ (~10 m/s) là các điều kiện thuận lợi cho bão. Độ đứt gió = độ lớn hiệu vector gió giữa 200 hPa và 850 hPa.

Dòng dẫn đường tầng cao (steering flow) dọc đường đi tâm bão

Gió trung bình theo khối lượng lớp dẫn đường 850–200 hPa chính là "dòng chảy" lái cơn bão. So sánh vector dòng dẫn (xanh) với vector di chuyển thực của tâm bão (đỏ) suy từ hai điểm quỹ đạo liên tiếp cho biết bão có bám theo dòng môi trường hay không; phần lệch còn lại phản ánh beta-drift và các tác động khác.

Sai lệch góc trung bình

40°

Lệch vừa phải · lớn nhất 159°

Tốc độ dẫn đường vs thực

11 / 12 km/h

Dòng dẫn YẾU — bão dễ lượn vòng

Hướng dòng dẫn chủ đạo

bắc

phương vị ~343°

Vector dòng dẫn đường (850–200 hPa) Vector di chuyển thực của tâm bão Quỹ đạo bão

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	Dòng dẫn đường	Di chuyển thực	Sai lệch góc
07:00 17/08/1995	15.50°N, 112.90°E	18.2 km/h · tây bắc	10.7 km/h · tây bắc	20°
13:00 17/08/1995	16.00°N, 112.60°E	12.6 km/h · bắc	10.7 km/h · tây bắc	14°
19:00 17/08/1995	16.50°N, 112.30°E	8.8 km/h · bắc	11.3 km/h · bắc	8°
01:00 18/08/1995	17.10°N, 112.20°E	11.8 km/h · tây bắc	14.9 km/h · bắc	30°
07:00 18/08/1995	17.90°N, 112.10°E	10.3 km/h · tây bắc	11.1 km/h · bắc	30°
13:00 18/08/1995	18.50°N, 112.10°E	20.5 km/h · đông bắc	7.6 km/h · bắc	36°
19:00 18/08/1995	18.90°N, 112.20°E	12.8 km/h · đông bắc	6.6 km/h · tây bắc	85°
01:00 19/08/1995	19.20°N, 112.00°E	6.0 km/h · bắc	7.6 km/h · tây bắc	22°
07:00 19/08/1995	19.50°N, 111.70°E	1.1 km/h · đông nam	10.3 km/h · tây bắc	159°
13:00 19/08/1995	19.80°N, 111.20°E	5.1 km/h · tây	14.1 km/h · tây bắc	61°
19:00 19/08/1995	20.40°N, 110.70°E	10.4 km/h · tây	10.2 km/h · tây bắc	28°
01:00 20/08/1995	20.80°N, 110.30°E	7.6 km/h · tây bắc	16.7 km/h · tây bắc	4°
07:00 20/08/1995	21.30°N, 109.50°E	11.3 km/h · đông bắc	16.6 km/h · tây bắc	68°
13:00 20/08/1995	22.00°N, 108.90°E	12.0 km/h · tây bắc	16.6 km/h · tây bắc	2°

Dòng dẫn đường tầng cao (gió trung bình theo khối lượng lớp 850–200 hPa) dọc đường đi có tốc độ trung bình ~11 km/h, hướng chủ đạo về phía bắc. Bão di chuyển thực tế trung bình ~12 km/h; sai lệch góc trung bình giữa hướng dòng dẫn và hướng đi thực khoảng 40° (Lệch vừa phải), lớn nhất ~159°. Hướng di chuyển lệch vừa phải khỏi dòng dẫn — ngoài dòng môi trường, chuyển động của bão còn chịu tác động của beta-drift và tương tác với các hệ thống lân cận. Có giai đoạn dòng dẫn yếu (trung bình < ~11 km/h) khiến bão gần như mất "bánh lái" nên di chuyển chậm/lượn vòng — khớp với quỹ đạo có độ uốn khúc ~1.1× đường chim bay và góc ngoặt lớn nhất ~45° đã nêu ở phần quỹ đạo. Bão có lần đổi hướng mạnh (~45° quanh 19:00 18/08/1995) trong khi dòng dẫn gần như KHÔNG đổi (~4°) — chuyển hướng này nghiêng về nguyên nhân beta-drift/tương tác hơn là do dòng dẫn.

Nguồn dữ liệu: NOAA PSL · NCEP/NCAR Reanalysis 1 (gió u,v theo mực áp) — trung bình lớp dẫn đường 850–200 hPa. Hướng dòng dẫn = hướng gió trung bình lớp thổi về (0°=Bắc, 90°=Đông); hướng di chuyển suy từ 2 điểm quỹ đạo liên tiếp. Sai lệch nhỏ (ở Bắc bán cầu thường lệch về tây bắc) là biểu hiện của beta-drift.

Phân tích sâu bán kính gió mạnh

Quy mô vùng gió của bão — không chỉ gió mạnh đến đâu mà còn trải rộng bao xa — quyết định phạm vi và mức độ tàn phá. Mô phỏng bên dưới dựng theo số liệu bán kính gió lớn nhất trong best track JMA.

Gió mạnh (cấp 6+) Mắt bão

Quy mô trung bìnhkích thước vùng gió ở mức phổ biến của một cơn bão nhiệt đới

Gió mạnh (cấp 6+)

185km bán kính

Đường kính ~370 km · trục lớn/nhỏ 185/185 km

Dải bán kính cả vòng đời: 56–185 km (TB ~146 km)

Không ghi nhận vùng gió cấp 10+.

Cấu trúc trường gió: gần đối xứng. Ghi nhận bán kính gió ở 9/14 mốc quan trắc.

Các điểm nổi bật khác về trường gió

Không chỉ tại thời điểm bán kính lớn nhất — dưới đây là những mốc đáng chú ý khác dọc đường đi, mỗi mốc phản ánh một đặc điểm riêng về cách trường gió của bão mở rộng, siết chặt hay lệch hướng theo từng pha.

Vùng gió mạnh cực đại

BK 185 km ĐK 370 km Gió tâm 83 km/h

Thời điểm trường gió cấp 6+ trải rộng nhất — phạm vi ảnh hưởng gió mạnh, gió giật lớn nhất trong toàn bộ vòng đời bão.

13:00 18/08/1995

Vùng gió mạnh (cấp 6 trở lên) mở rộng lớn nhất tới bán kính khoảng 185 km (~100 hải lý, đường kính ~370 km) vào 13:00 18/08/1995 khi sức gió tâm bão ~83 km/h. Xét về quy mô, bão được xếp vào nhóm "Quy mô trung bình": kích thước vùng gió ở mức phổ biến của một cơn bão nhiệt đới. Trường gió gần như đối xứng quanh tâm, cho thấy cấu trúc bão siết chặt, cân đối. Bán kính gió rộng đồng nghĩa diện tích mặt biển bị gió dồn lớn hơn (nguy cơ nước dâng do bão cao), đà gió dài tạo sóng lớn và sóng lừng lan xa, kèm dải mưa hoàn lưu gây gió giật và ngập lụt trên diện rộng ngay cả khi tâm bão còn ở xa. Bán kính vùng gió mạnh cũng là căn cứ để khoanh vùng nguy hiểm trên biển, xác định phạm vi sơ tán và ước tính khoảng thời gian an toàn còn lại trước khi gió mạnh ập tới.

Bán kính gió lấy theo giá trị lớn nhất trong vòng đời bão (nguồn: best track JMA). Vòng gió được vẽ lệch tâm theo trục lớn/nhỏ để phản ánh mức độ bất cân đối của trường gió thực tế.

Biểu đồ vòng đời cường độ

Sức gió (km/h)Áp suất (hPa)

Bản đồ đường đi & cường độ (tự dựng từ best track JMA · bấm vào từng mốc để xem chi tiết)

Ảnh mây vệ tinh NASA GIBS bão IRVING — Ảnh mây vệ tinh NASA GIBS (đổi theo mốc thời gian đang chọn)

Tóm tắt bằng lời — toàn bộ hành trình & cường độ bão kể lại thành đoạn văn dễ đọc

Bão IRVING (1995) được JMA ghi nhận theo dõi đầu tiên tại Biển Đông lúc 07:00 17/08/1995. Hệ thống chính thức mạnh lên thành bão (cấp 8) tại Biển Đông vào 01:00 18/08/1995. Bão đạt cường độ đỉnh gần Biển Đông với sức gió 83 km/h (~45 kt), phân loại Bão, áp suất tâm thấp nhất 990 hPa. Xét theo gió mạnh nhất, đây là cơn bão mạnh thứ 17/23 của mùa bão 1995. Bão được ghi nhận lần cuối tại Biển Đông lúc 13:00 20/08/1995. Tổng quãng đường di chuyển khoảng 890 km trong 3 ngày 6 giờ (tốc độ trung bình ~11 km/h). Có tăng cường nhanh (RI): sức gió tăng 45 kt trong ≤24 giờ (ngưỡng RI ≥ 30 kt). Về điều kiện nền nhiệt biển: SST trung bình dọc đường đi ~28.4°C (Thuận lợi cao — ngưỡng phát triển bão là 26.5°C). Môi trường khí quyển: độ ẩm tầng trung ~65% (Thuận lợi), đứt gió thẳng đứng ~6.5 m/s (Thuận lợi). Về độ sâu đáy biển: bão đi qua vùng biển sâu trung bình ~676 m (Thuận lợi cho việc tiếp nhiệt), tại điểm đạt đỉnh độ sâu ~223 m — biển càng sâu, lớp nước ấm càng dày và bão càng ít bị vệt nước lạnh làm suy yếu. Về nhiệt lượng đại dương (OHC): trung bình dọc đường đi ~39.6 kJ/cm² (Hạn chế — ngưỡng thuận lợi tăng cường nhanh ~50 kJ/cm²), tại điểm đạt đỉnh ~25.7 kJ/cm². OHC phản ánh bề dày lớp nước ấm tới độ sâu đẳng nhiệt 26°C — thước đo trực tiếp hơn cả SST và độ sâu đáy biển. Về hiệu ứng đại dương nâu: khi tâm bão ở trên đất liền, độ ẩm đất tầng mặt trung bình ~0.35 m³/m³ (Ẩm vừa — ngưỡng đất rất ẩm ~0,30 m³/m³). Về tương tác đất liền: tâm bão đổ bộ 3 lần, lần đầu tại Biển Đông với sức gió ~65 km/h (Bão); khi trở ra biển suy yếu còn ~59 km/h. Tổng thời gian tâm bão nằm trên đất liền khoảng 8.6 giờ.

Tương tác với các cơn bão cùng thời kỳ & hiệu ứng Fujiwhara

Khi hai cơn bão (xoáy thuận) tiến lại đủ gần nhau — thường trong khoảng ~1.400 km — chúng bắt đầu quay quanh một điểm chung nằm giữa hai tâm, gọi là khối tâm chung. Hiện tượng này được nhà khí tượng Nhật Bản Sakuhei Fujiwhara mô tả năm 1921 nên mang tên ông.

Ở Bắc bán cầu, hai xoáy quay quanh nhau theo chiều ngược kim đồng hồ, khiến quỹ đạo cả hai bị bẻ cong và hướng di chuyển thay đổi khó lường. Tùy vào khoảng cách và chênh lệch cường độ, tương tác có thể dẫn tới ba kết cục chính:

Xoay quanh nhau: hai cơn cùng quay quanh khối tâm chung như đang "khiêu vũ", quỹ đạo uốn cong nhưng vẫn giữ khoảng cách với nhau.
Hấp thụ (nuốt): cơn mạnh hơn hút lấy và nhập cơn yếu hơn vào làm một, hợp nhất thành một xoáy lớn duy nhất.
Đẩy xa nhau: sau khi quay được một đoạn, hai cơn tách ra và bị "văng" theo hai hướng ngược nhau, rời xa dần.

Vì vậy đây là yếu tố quan trọng khi dự báo đường đi của bão đôi.

Bên dưới là phân tích cụ thể mức độ tương tác giữa cơn bão này với từng cơn bão cùng thời kỳ, kèm mô phỏng chuyển động hai tâm bão.

Đang phân tích tương tác với các cơn bão cùng thời kỳ…

Thời gian	Tọa độ tâm	Áp suất	Sức gió	Gió giật	Phân loại	Bán kính gió (cấp 6+)
07:00 17/08/1995	15.5°N, 112.9°E	1008hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
13:00 17/08/1995	16.0°N, 112.6°E	1006hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
19:00 17/08/1995	16.5°N, 112.3°E	1004hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
01:00 18/08/1995	17.1°N, 112.2°E	1000hPa	65km/h Cấp 8	--	Bão
07:00 18/08/1995	17.9°N, 112.1°E	996hPa	74km/h Cấp 8	--	Bão
13:00 18/08/1995	18.5°N, 112.1°E	992hPa	83km/h Cấp 9	--	Bão
19:00 18/08/1995	18.9°N, 112.2°E	990hPa	83km/h Cấp 9	--	Bão
01:00 19/08/1995	19.2°N, 112.0°E	990hPa	83km/h Cấp 9	--	Bão
07:00 19/08/1995	19.5°N, 111.7°E	992hPa	83km/h Cấp 9	--	Bão
13:00 19/08/1995	19.8°N, 111.2°E	996hPa	74km/h Cấp 8	--	Bão
19:00 19/08/1995	20.4°N, 110.7°E	998hPa	65km/h Cấp 8	--	Bão
01:00 20/08/1995	20.8°N, 110.3°E	1000hPa	65km/h Cấp 8	--	Bão
07:00 20/08/1995	21.3°N, 109.5°E	1002hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
13:00 20/08/1995	22.0°N, 108.9°E	1004hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--

Menu Chính

IRVING (1995)

Bán kính gió

Diễn biến: IRVING (1995)

Tương tác đất liền — phân tích đổ bộ

Mức độ mạnh trong năm

Tăng cường nhanh (RI)

Mức sụt áp tối đa

Đặc điểm & bất thường trong di chuyển

Kết cấu gió & năng lượng

Tuỳ chỉnh hệ số quy đổi gió 10′ → 1′ (ACE & PDI)

Sức mạnh & năng lượng tích luỹ (ACE / PDI)

Nhiệt độ bề mặt biển (SST) dọc đường đi tâm bão

Độ sâu đáy biển & cao độ địa hình dọc đường đi tâm bão & ảnh hưởng tới cường độ

Nhiệt lượng đại dương (OHC) dọc đường đi tâm bão

Độ ẩm đất (Soil Moisture) & hiệu ứng đại dương nâu khi bão ở trên đất liền

Môi trường khí quyển: độ ẩm tầng trung & độ đứt gió thẳng đứng

Dòng dẫn đường tầng cao (steering flow) dọc đường đi tâm bão

Phân tích sâu bán kính gió mạnh

Gió mạnh (cấp 6+)

Biểu đồ vòng đời cường độ

Tóm tắt bằng lời — toàn bộ hành trình & cường độ bão kể lại thành đoạn văn dễ đọc

Tương tác với các cơn bão cùng thời kỳ & hiệu ứng Fujiwhara

LƯU Ý QUAN TRỌNG

Danh sách tỉnh/thành mà tâm bão đi qua

Menu Chính

NGÔN NGỮ

Chọn vị trí xem thời tiết

IRVING (1995)

Diễn biến: IRVING (1995)

Tương tác đất liền — phân tích đổ bộ

Mức độ mạnh trong năm

Tăng cường nhanh (RI)

Mức sụt áp tối đa

Đặc điểm & bất thường trong di chuyển

Kết cấu gió & năng lượng

Tuỳ chỉnh hệ số quy đổi gió 10′ → 1′ (ACE & PDI)

Sức mạnh & năng lượng tích luỹ (ACE / PDI)

Nhiệt độ bề mặt biển (SST) dọc đường đi tâm bão

Độ sâu đáy biển & cao độ địa hình dọc đường đi tâm bão & ảnh hưởng tới cường độ

Nhiệt lượng đại dương (OHC) dọc đường đi tâm bão

Độ ẩm đất (Soil Moisture) & hiệu ứng đại dương nâu khi bão ở trên đất liền

Môi trường khí quyển: độ ẩm tầng trung & độ đứt gió thẳng đứng

Dòng dẫn đường tầng cao (steering flow) dọc đường đi tâm bão

Phân tích sâu bán kính gió mạnh

Gió mạnh (cấp 6+)

Biểu đồ vòng đời cường độ

Tóm tắt bằng lời — toàn bộ hành trình & cường độ bão kể lại thành đoạn văn dễ đọc

Tương tác với các cơn bão cùng thời kỳ & hiệu ứng Fujiwhara

LƯU Ý QUAN TRỌNG

Danh sách tỉnh/thành mà tâm bão đi qua